Mycie instalacji fotowoltaicznej. Czy jest wymagane?

Pod wpływem czynników atmosferycznych, instalacja PV będzie ulegać zabrudzeniu. Brud zgromadzony na modułach spowodować może ograniczoną światłoprzepuszczalność, co w konsekwencji przyczyni się do spadku produkcji energii elektrycznej z naszej elektrowni słonecznej.

Ze względu na częste niewygodne ułożenie modułów,  które zazwyczaj znajdują się bardzo wysoko na dachu, czyszczenie ich może być bardzo trudne lub niemożliwe. Dodatkowo, istnieje powszechne przekonanie, że modułów fotowoltaicznych nie trzeba czyścić, ponieważ pod wpływem naturalnych warunków atmosferycznych instalacja fotowoltaiczna ulega samooczyszczeniu.

Mocny deszcz w większości oczyści moduły z zanieczyszczeń, takich jak gruba warstwa pyłów (np. z drzew), kurzu i innych nietrwale związanych z modułami PV zabrudzeń. Natomiast, czy panele wówczas będą w pełni czyste?

Przyznamy, że podczas ulewy panele nie wymagają tego, by były myte. Wyjątek stanowią długie okresy bez opadów, kiedy to nagromadzenie kurzu może być większe i ograniczać przezierność szyby. Taki stan negatywnie wpłynie na instalację, co skutkować będzie słabnięciem efektywności, czyli niezadowalającym wytwarzaniem energii elektrycznej.

Patrząc nawet na silnie zabrudzony kurzem panel, możemy nie dostrzec warstwy brudu, ze względu na nierównomierny kolor oraz szkło z powłoką antyrefleksyjną. Najbardziej widoczny będzie on na ramkach, lub obwódkach wokół ogniw. Miejscem, gdzie brud z modułów może się zatrzymywać oraz gromadzić, ze względu, na spłukiwanie go pionowo przez deszcz – będzie dolna część modułu PV, przy rantach ramki. W miejscu tym kumulować się mogą zabrudzenia często trudne do zdefiniowania ze względu na pochodzenie zanieczyszczenia, odporne na czyszczenie przez deszcz, które długo zalegają i/lub mają charakter punktowy np. odchody ptaków. By ocenić, czy na modułach zalega brud, najprościej będzie przetrzeć je białą chusteczką.

Jak często należy więc czyścić instalację fotowoltaiczną?

Zarówno te mniejsze jak i większe plamy w dużym stopniu przekładają się na zmniejszoną produkcję energii. Zacienienie punktowe, w przypadku konstrukcji paneli fotowoltaicznych, które obecnie dominują wśród producentów PV, powoduje zauważalny, bo aż około 33% spadek mocy (mowa o modułach z trzema diodami by-pass).

Więcej na temat zacienienia oraz jego wpływu na pracę całej instalacji przeczytasz w jednym z naszych poprzednich artykułów – Cień padający na panele a wydajność instalacji (klik) .

Czy można uchronić naszą instalację od utraty mocy, w przypadku częściowych zabrudzeń?

Rozwiązaniem problemów spowodowanych częściowym zabrudzeniem mogą być panele Half-Cut (cięte na pół, o których również pisaliśmy już we wpisie, do którego link jest wyżej). W przypadku zacienień, które stanowić będzie parę dni w roku min. śnieg, dzięki zastosowaniu modułów ciętych na pół strata w produkcji będzie o połowę mniejsza, oraz nie spowoduje gwałtownego podniesienia się temperatury na module. Maksymalna temperatura na panelu będzie o połowę niższa (max. około 130 stopni), niż w przypadku klasycznego modułu (max. 260 stopni), co znacznie zmniejszy ryzyko powstawania w przyszłości tzw. punktów hot spot (gorących punktów).

Cykliczne czyszczenie całej instalacji więc, 1-2 razy do roku może mieć istotny wpływ na jej pracę, szczególnie późną wiosną po okresie pylenia drzew. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę fakt, że ptasie odchody mogą mieć silne działanie korozyjne, które doprowadzić może do odbarwienia szkła i trwałego zmniejszenia światłoprzepuszczalności w danym miejscu.

Jak dbać o instalację PV oraz czym ją myć?

Należy pamiętać, że myć będziemy urządzenie elektryczne, które jest pod napięciem, dlatego najlepiej przystąpić do tego rano, gdy moduły nie są jeszcze nagrzane (i by nie doznać szoku termicznego). Używać do tego celu należy wyłącznie akcesoriów miękkich, takich które nie porysują powierzchni paneli.

By osobiście oczyścić z zanieczyszczeń moduły PV, można używać wyłącznie wody o niskim stężeniu minerałów (wody miękkiej), oraz nie stosować przy tym detergentów alkaicznych lub kwaśnych. Twarda woda może przyczynić się do powstawania smug na modułach, oraz uzyskaniu efektu przeciwnego do zamierzonego, ponieważ smugi te będą również swoistym zabrudzeniem. Woda miękką pozyskać można np. z deszczówki (w naszym kraju z kranów leci zazwyczaj woda twarda). Do usunięcia plam trudnych, można użyć roztworu izopropanolu, o stężeniu nie większym niż 10%. Zabronione jest korzystanie z myjek ciśnieniowych w celu usunięcia zanieczyszczeń, ponieważ doprowadzić to może do rozszczelnień między ramką a szybą modułu.

Na koniec, w ramach przypomnienia oraz upomnienia! ?

Jeśli w instalacji znajdują się moduły trudno dostępne należy zaopatrzyć się w specjalny sprzęt lub poprosić o pomoc wykwalifikowaną ekipę. Pod żadnym pozorem nie wolno przemieszczać się po generatorze, ponieważ spacer po instalacji fotowoltaicznej doprowadzić mógłby do mikropęknięć, niewidocznych gołym okiem.